Fotografie

02Zespół zdjęć liczy obecnie ponad 10 tys. obiektów, obejmujących czasowo okres od 2 poł. XIX w. do czasów współczesnych. Trzon tego zespołu stanowią od początku fotografie wykonane przez Augusta Jadernego i jego syna Wiktora. To bezcenny kronikarski zapis obrazów z życia miasta na przestrzeni 80 lat (1898-1978).

Interesującą kolekcję stanowi grupa ponad 400 fotografii na kartonikach firmowych, głównie z terenu Austro-Węgier, obejmujących okres od lat 60. XIX w. do pierwszej dekady XX stulecia. Podstawowym formatem takich fotografii był tzw. format wizytowy (carte de visite) - zdjęcia o wymiarach ok. 6x9,5cm naklejane na kartoniki o wymiarach ok. 6,5x10,5cm. Ponadto stosowane były inne formaty: gabinetowy (ok.11x16,5cm), mignon (ok. 4,5x6,5cm), colibri (ok. 4x8cm), promenada (ok. 10,5x20,5cm) oraz imperial (ok. 17,5x20cm).  Przyciągają one uwagę swoją szatą graficzną, niekiedy bardzo rozbudowaną. Są to przeważnie portrety w różnych ujęciach (en face, en pied, en troisquarts), niekiedy podkolorowane, czasem podkreślone w owalu przez zastosowanie odpowiednich winiet maskujących, często opatrzone odręczną dedykacją. Na rewersie kartoników zamieszczano informacje o danym zakładzie fotograficznym - nazwisko fotografa, adres pracowni, zdobyte medale i nagrody, specyfikacja świadczonych usług. Wszystko to w otoczeniu motywów dekoracyjnych - roślinnych, geometrycznych, architektonicznych, postaci amorków, postaci kobiecych trzymających rekwizyty - aparaty fotograficzne, palety malarskie. Inicjały fotografa często umieszczane były na kartuszu herbowym. Kolekcja ta, prezentująca zdjęcia zakładów fotograficznych m.in. z Krakowa, Tarnowa, Rzeszowa, Przemyśla, Lwowa, Mielca, Jarosławia, Jasła, Sanoka, Wiednia, stanowi niezwykle interesujące studium fotografii portretowej.

06Kolejną grupę w obrębie zespołu fotografii mieleckiego muzeum stanowią pocztówki z widokami miasta od ostatnich lat XIX do końca XX stulecia. Większość tych pochodzących z pierwszych trzech dekad XX wieku bazuje na ujęciach autorstwa Augusta i Wiktora Jadernych.  Kolekcja ta sukcesywnie jest powiększana i uzupełniana także pocztówkami współczesnymi, stanowi dokumentację zmian zachodzących w zabudowie miasta na przestrzeni mijających dziesięcioleci, ale także ilustruje sposób pokazywania tych samych, charakterystycznych dla miasta obiektów,  w różnych okresach czasu przez różnych fotografów.
W odniesieniu do fotografii z II połowy XX wieku nie sposób przecenić archiwum z Zakładu Fotograficznego Jerzego Jarosza, kolejnego mieleckiego fotografa, którego dorobek znalazł swoje miejsce w muzealnych zasobach. Przejęte przez Muzeum Regionalne w Mielcu obiekty to zbiór ponad 30 tysięcy negatywów czarno-białych i barwnych oraz blisko 6 tysięcy fotografii a także sprzęt fotograficzny - aparaty, sprzęt ciemniowy i inne akcesoria. Wszystko to z okresu od połowy lat 60. XX w. do pierwszych lat obecnego stulecia. Zakres tematyczny tematów uchwyconych przez Jarosza okiem obiektywu można porównać do bogactwa zdjęć autorstwa Jadernych. Wartość historyczną tego zespołu w sposób znaczny podnosi fakt, że do muzeum Jerzy Jarosz przekazał także rejestry negatywów z całego okresu swej działalności, co jest niezwykle przydatne przy identyfikacji ludzi, miejsc i wydarzeń utrwalanych na kliszach.
Atrakcyjna dla oka zwiedzającego jest bez wątpienia kolekcja dawnych albumów do przechowywania fotografii, która zachwyca ujmującą estetyką wykonania. Oprawy wykonane z drewna pokrytego skórą, aksamitem lub płótnem, zdobione okuciami i zapięciami z mosiądzu, grube karty ze złoconymi obrzeżami, nierzadko zdobione ręcznymi malowidłami  z elementami roślinnymi czy fragmentami pejzaży, niektóre wyposażone w mechanizmy pozytywek a przy tym każdy inny, niepowtarzalny wzór… Te wszystkie detale w połączeniu z zawartością albumów doskonale oddają klimat mieszczańskiego domu czy dworskich salonów z przełomu XIX i XX wieku.

I wreszcie wszystkie inne fotografie - zdjęcia wykonane przez ponad 30 fotografów pracujących w Mielcu na przestrzeni całego XX stulecia, obrazy utrwalane przez fotoamatorów czy też dokumentalne serie wykonywane na zamówienie Muzeum Regionalnego w Mielcu.

Wszystkie te fotografie stanowią nie tylko  bezcenny dokument minionych czasów, są także niezwykle bogatym materiałem badawczym.